Deepfake: jak rozpoznać fałszywe wideo i podrobiony głos

Po czym poznać deepfake i klonowanie głosu

Jeden sygnał wystarczy, żeby się zatrzymać. Zwykle występuje ich kilka naraz.

• !Nagranie prowadzi do platformy inwestycyjnej albo formularza z numerem telefonu — to zawsze główny sygnał.
• !Usta i mimika rozjeżdżają się z dźwiękiem, mruganie jest nienaturalne, włosy i zęby rozmywają się w ruchu.
• !Głos jest równy, bez oddechu i bez pomyłek, a intonacja nie pasuje do emocji w rozmowie.
• !Materiału nie ma w oficjalnym kanale tej osoby — krąży tylko w reklamach i na fałszywych profilach.
• !Telefon od bliskiego z prośbą o pilny przelew, ale z niechęcią do rozmowy wideo albo oddzwonienia.
• !Kod QR „od HR” albo „od banku”, który prowadzi do logowania (quishing).

Jak powstaje deepfake

Do wygenerowania wideo wystarczy kilkadziesiąt sekund publicznych wystąpień danej osoby, a do klonowania głosu — kilka sekund z filmu w mediach społecznościowych. Narzędzia są powszechnie dostępne i nie wymagają wiedzy technicznej.

Dlatego deepfake nie jest już ciekawostką. To tani sposób na uwiarygodnienie oszustwa, które i tak opiera się na starym mechanizmie: pośpiechu i zaufaniu.

Dlaczego działa nawet na ostrożnych

Nie oceniamy treści, kiedy rozpoznajemy twarz albo głos. Znana osoba w reklamie zastępuje sprawdzenie firmy, a głos bliskiego wyłącza pytania.

Oszustwo nie polega więc na technologii, tylko na zaufaniu, które ona podrabia. Sygnałem nie jest jakość nagrania, a to, o co Cię ono prosi.

Dwa najczęstsze scenariusze w Polsce

Pierwszy: reklama z rozpoznawalną osobą polecającą platformę inwestycyjną. Po rejestracji dzwoni „opiekun”, a dalej rozwija się klasyczne oszustwo inwestycyjne z dopłatami.

Drugi: telefon od bliskiego, który potrzebuje natychmiast pieniędzy. Głos brzmi znajomo, historia jest pilna, a rozmówca unika wideo. To odmiana oszustwa „na wnuczka”, wzmocniona przez AI.

Co pomaga najbardziej

Jedno rodzinne hasło kontrolne — słowo, które potwierdza, że rozmawiasz z bliskim. Kosztuje nic i chroni lepiej niż jakikolwiek program.

Przy inwestycjach obowiązuje druga zasada: żadna prawdziwa oferta nie zależy od tego, czy zdecydujesz się dziś. Firmę sprawdzisz na liście ostrzeżeń publicznych KNF w ciągu minuty.

Co zrobić teraz

Rób po kolei. Każdy krok ma sens także wtedy, gdy poprzedniego nie udało się wykonać.

1. 01 Nie przelewaj pieniędzy. Odłóż słuchawkę i zadzwoń do tej osoby na numer, który znasz.
2. 02 Ustalcie w rodzinie jedno hasło kontrolne do takich rozmów. Nie da się go wygenerować.
3. 03 Zgłoś nagranie na platformie, na której je widzisz, a link przekaż na 8080.
4. 04 Jeśli zarejestrowałeś się na platformie z reklamy: nie instaluj żadnego programu na prośbę „opiekuna”.
5. 05 Jeśli wpłaciłeś pieniądze, zgłoś to bankowi i na policji — tutaj czas decyduje o odzyskaniu środków.

Straciłeś pieniądze? Zobacz, gdzie to zgłosić i w jakiej kolejności →